اگر برای خرید روغن کنجد به فروشگاه محصولات طبیعی سر زده باشید، احتمالا با دو محصول روبرو شده اید که در نگاه اول بسیار شبیه هم هستند: روغن کنجد پرس سرد و روغن ارده کنجد. هر دو از دانه کنجد تولید می شوند، هر دو عطر و طعم مخصوص این دانه را دارند و هر دو در گروه روغن های گیاهی قرار می گیرند؛ اما روش تولید و ویژگی های نهایی آنها دقیقا یکسان نیست.
یکی از سوال هایی که هنگام انتخاب روغن بارها مطرح می شود همین است: «روغن کنجد بهتر است یا روغن ارده؟»
پاسخ کوتاه این است که هیچ کدام به صورت مطلق بهتر از دیگری نیست. انتخاب مناسب به روش تولید، کیفیت دانه کنجد، نوع مصرف، میزان حرارت در آشپزی و حتی ذائقه شما بستگی دارد.
در تجربه تولید روغن های طبیعی، بارها دیده ایم که مشتری فقط بر اساس عطر زیاد، رنگ تیره یا عبارت «پرس سرد» روی بسته بندی تصمیم می گیرد. در حالی که این نشانه ها به تنهایی برای قضاوت درباره کیفیت روغن کافی نیستند. برای یک انتخاب درست باید بدانیم دقیقا چه چیزی داخل بطری است و چگونه تولید شده است.
در این مقاله تفاوت روغن کنجد پرس سرد و روغن ارده کنجد را مرحله به مرحله بررسی می کنیم تا در پایان بدانید هر کدام برای چه مصرفی انتخاب مناسب تری هستند.
تفاوت روغن کنجد پرس سرد و روغن ارده کنجد در یک نگاه
قبل از اینکه وارد جزئیات شویم، جدول زیر تصویر خوبی از مهم ترین تفاوت های این دو روغن به شما می دهد.
| ویژگی | روغن کنجد پرس سرد | روغن ارده کنجد |
|---|---|---|
| ماده اولیه | معمولا دانه کنجد با حداقل فرآوری حرارتی | کنجدی که معمولا پیش از روغن گیری فرآوری بیشتری دیده است |
| روش استخراج | فشار مکانیکی | بسته به روش تولید، استخراج از کنجد آماده شده یا ارده |
| عطر | ملایم تر | معمولا قوی تر و آجیلی تر |
| طعم | ملایم و طبیعی | پررنگ تر و نزدیک به کنجد برشته |
| رنگ | معمولا طلایی و روشن تر | معمولا طلایی تیره تر |
| کاربرد | سالاد، پخت و پز و مصارف متناسب با نوع روغن | طعم دهی، غذاهای مختلف و مصارف متناسب با مشخصات محصول |
| عامل مهم کیفیت | کیفیت کنجد و کنترل فرآیند پرس | کیفیت کنجد و کنترل فرآیند حرارتی و روغن گیری |
| انتخاب مناسب برای | کسانی که طعم ملایم تر می خواهند | کسانی که عطر کنجد را بیشتر می پسندند |
البته این جدول یک مقایسه عمومی است. اصطلاح «روغن ارده کنجد» میان همه تولیدکنندگان دقیقا یک تعریف و فرمول تولید ندارد. بنابراین همیشه توضیحات تولیدکننده را هم بررسی کنید.
روغن کنجد پرس سرد چیست؟
روغن کنجد پرس سرد روغنی است که با استفاده از فرآیند مکانیکی مانند پرس کردن دانه های کنجد و بدون اعمال حرارت خارجی برای استخراج روغن تولید می شود.
بر اساس تعریف استاندارد Codex، روغن سرد پرس شده با روش های مکانیکی و بدون اعمال حرارت به دست می آید و برای شفاف سازی آن می توان از روش هایی مانند ته نشینی، فیلتراسیون یا سانتریفیوژ استفاده کرد. بنابراین عددهایی مانند «دمای حتما کمتر از ۴۰ درجه» تعریف جهانی و قطعی پرس سرد نیستند.
در عمل، اصطکاک دستگاه می تواند مقداری گرما ایجاد کند. چیزی که اهمیت دارد کنترل فرآیند و جلوگیری از حرارت دهی شدید و غیرضروری به دانه و روغن است.
روغن حاصل معمولا طعم ملایم تر و عطر طبیعی کنجد دارد. اگر می خواهید مشخصات یکی از محصولات این گروه را بررسی کنید، صفحه روغن کنجد پرس سرد سانیکام اطلاعات محصول، روش روغن گیری و کاربردهای اعلام شده برای آن را در اختیار شما قرار می دهد. سانیکام این محصول را در دسته روغن پرس سرد عرضه می کند.
روغن ارده کنجد چیست؟
برای شناخت روغن ارده کنجد ابتدا باید بدانیم ارده چگونه تولید می شود. ارده در اصل از آسیاب کردن دانه کنجد تهیه می شود و بخش زیادی از چربی طبیعی دانه را در خود دارد.
در بسیاری از روش های تولید، کنجد قبل از آسیاب شدن شسته، پوست گیری، خشک یا حرارت داده می شود. پس از آسیاب نیز محصولی خمیری و روان به نام ارده به دست می آید.
در تولید محصولی که در بازار ایران با عنوان روغن ارده شناخته می شود، روش دقیق استخراج می تواند بین تولیدکنندگان متفاوت باشد. در بعضی روش ها کنجد قبل از روغن گیری فرآوری و برشته می شود و در برخی روش های سنتی روغن از فرآیندی مرتبط با تولید ارده جدا می شود.
به همین دلیل نمی توان گفت تمام روغن های ارده موجود در بازار دقیقا با یک دما، یک مدت زمان و یک فرآیند تولید می شوند.
سانیکام نیز روغن ارده کنجد را به عنوان محصولی جدا از روغن کنجد عرضه کرده است؛ بنابراین هنگام مقایسه دو محصول بهتر است مشخصات هر کدام را مستقل بررسی کنید.
اصلی ترین تفاوت در فرآیند تولید است
مهم ترین تفاوت روغن کنجد پرس سرد و روغن ارده کنجد قبل از پر شدن بطری اتفاق می افتد؛ یعنی همان زمانی که دانه کنجد آماده روغن گیری می شود.
در پرس سرد هدف این است که روغن با فشار مکانیکی و بدون اعمال حرارت خارجی استخراج شود. در مقابل، در تولید روغن حاصل از کنجد فرآوری شده یا برشته، دانه قبل از استخراج روغن حرارت می بیند و همین مرحله می تواند ویژگی های محصول نهایی را تغییر دهد.
بودادن کنجد فقط باعث تغییر رنگ نیست. تحقیقات نشان داده اند دما و مدت بودادن می توانند روی ترکیبات معطر، لیگنان های کنجد و پایداری اکسیداتیو روغن تاثیر بگذارند. به همین دلیل روغن کنجد برشته معمولا عطر و طعم متفاوتی نسبت به روغن حاصل از دانه بدون بودادن دارد.
پس اگر فروشنده ای فقط به شما گفت «این روغن طبیعی است»، هنوز اطلاعات کافی برای مقایسه ندارید. بهتر است بپرسید دانه قبل از روغن گیری چه فرآیندی را طی کرده است.
آیا برای تولید روغن ارده حتما کنجد را در ۳۰۰ درجه حرارت می دهند؟
خیر، این عدد را نمی توان به عنوان یک قانون عمومی مطرح کرد.
نوع دستگاه، روش تولید، مدت بودادن، رطوبت دانه و محصول نهایی مورد نظر می توانند دمای فرآوری را تغییر دهند. حتی مطالعات مختلف روی کنجد نیز شرایط حرارتی متفاوتی را بررسی کرده اند.
به همین دلیل اگر در جایی عدد ثابتی برای تمام روغن های ارده مشاهده کردید، بهتر است آن را یک استاندارد جهانی در نظر نگیرید.
در یک تولید حرفه ای، کنترل فرآیند از خود عدد دما مهم تر است. حرارت بیش از حد می تواند طعم سوختگی ایجاد کند، در حالی که یک فرآیند کنترل شده می تواند عطر مطلوب کنجد را افزایش دهد.
فرق روغن کنجد و روغن ارده از نظر عطر و طعم
برای مصرف کننده، شاید واضح ترین تفاوت همین قسمت باشد.
روغن کنجد پرس سرد معمولا عطر ملایم تری دارد. وقتی در سالاد یا غذا استفاده می شود، مزه کنجد حضور دارد اما معمولا بر طعم اصلی غذا غلبه نمی کند.
در مقابل، کنجد حرارت دیده ترکیبات معطر متفاوتی تولید می کند و به همین دلیل روغن حاصل از آن می تواند رایحه آجیلی و برشته بیشتری داشته باشد. تحقیقات درباره فرآیند بودادن کنجد نیز تغییر قابل توجه ترکیبات معطر بر اثر حرارت را نشان داده اند.
اگر عطر زیاد کنجد را دوست دارید، این ویژگی می تواند یک مزیت باشد. اگر می خواهید روغن در انواع غذاها استفاده شود و مزه اصلی مواد غذایی حفظ شود، احتمالا طعم ملایم تر برایتان جذاب تر است.
برای درک بهتر تاثیر بودادن بر خود کنجد و ارده می توانید مقاله ارده بوداده بهتر است یا ارده معمولی؟ را هم مطالعه کنید.
تفاوت رنگ روغن کنجد پرس سرد و روغن ارده
معمولا روغن کنجد پرس سرد رنگی طلایی و نسبتا روشن دارد و روغن حاصل از کنجد بوداده می تواند تیره تر باشد.
اما یک نکته مهم وجود دارد: رنگ به تنهایی معیار تشخیص کیفیت یا اصالت نیست.
رنگ نهایی روغن به موارد مختلفی وابسته است:
- رقم و نوع کنجد
- رنگ اولیه دانه
- میزان پوست گیری
- شدت و مدت حرارت
- روش استخراج
- نوع فیلتراسیون
- شرایط نگهداری
بنابراین این باور که «هرچه روغن تیره تر باشد، خالص تر است» پایه قابل اعتمادی برای خرید نیست.
همین موضوع درباره عطر نیز صدق می کند. روغن بسیار خوش بو الزاما روغن خالص تری نیست؛ ممکن است فقط از کنجدی تهیه شده باشد که بیشتر برشته شده است.
کدام یک ارزش غذایی بیشتری دارد؟
اینجا باید بین کنجد، ارده و روغن کنجد تفاوت قائل شویم.
دانه کامل کنجد و ارده علاوه بر چربی، دارای پروتئین، فیبر و مواد معدنی هستند. اما وقتی فقط روغن دانه جدا می شود، محصول نهایی عمدتا از چربی ها و ترکیبات محلول در بخش روغنی تشکیل شده است.
استاندارد Codex نیز روغن های گیاهی خوراکی را عمدتا متشکل از گلیسریدهای اسیدهای چرب تعریف می کند.
به همین علت نباید خواص خود دانه کنجد را بدون بررسی به روغن کنجد نسبت داد.
مثلا کلسیم و زینک موجود در دانه کنجد دلیل نمی شود روغن کنجد نیز منبع قابل توجهی از این مواد معدنی باشد. بخش زیادی از این مواد در قسمت جامد دانه باقی می مانند. اگر هدف شما دریافت مواد مغذی موجود در کل دانه است، خود کنجد یا ارده کنجد خالص انتخاب متفاوتی از روغن محسوب می شود.
این تفاوت بسیار مهم است و در معرفی محصولات غذایی نباید خواص ارده را با خواص روغن ارده یکی دانست.
ترکیب چربی در این دو روغن چقدر متفاوت است؟
چون هر دو روغن از دانه کنجد تهیه می شوند، پایه اصلی ترکیب اسیدهای چرب آنها شباهت زیادی دارد.
روغن کنجد به طور طبیعی حاوی مقدار قابل توجهی اسیدهای چرب غیراشباع است و اسید اولئیک و اسید لینولئیک بخش مهمی از پروفایل چربی آن را تشکیل می دهند. تفاوت رقم کنجد، شرایط کشت و فرآوری می تواند نسبت این ترکیبات را تغییر دهد.
تفاوت اصلی میان روغن حاصل از کنجد خام و کنجد بوداده را نباید فقط در درصد چربی ها جستجو کرد. ترکیبات جزئی، مواد معطر، لیگنان ها و فرآورده های حاصل از حرارت نیز می توانند متفاوت باشند.
آیا حرارت دادن کنجد تمام خواص آن را از بین می برد؟
نه. این جمله بیش از حد ساده شده است.
حرارت می تواند بعضی ترکیبات غذایی را کاهش دهد، بعضی را تغییر دهد و حتی باعث تشکیل یا افزایش قابلیت استخراج برخی ترکیبات دیگر شود.
در مورد کنجد، یکی از نمونه های جالب سزامولین و سزامول است. مطالعات نشان داده اند هنگام حرارت دادن کنجد، بخشی از سزامولین می تواند به سزامول تبدیل شود؛ ترکیبی که در پایداری اکسیداتیو روغن نقش دارد.
در نتیجه درست نیست بگوییم روغن پرس سرد «تمام خواص را حفظ می کند» و روغن حاصل از کنجد بوداده «خواص خود را از دست می دهد».
صحیح تر این است که بگوییم فرآیند تولید، ترکیب و ویژگی های روغن را تغییر می دهد.
آیا روغن ارده ماندگاری بیشتری دارد؟
این موضوع به فرآیند تولید و شرایط نگهداری بستگی دارد و نمی توان برای همه محصولات حکم یکسان صادر کرد.
برخی مطالعات نشان داده اند بودادن مناسب کنجد می تواند با تغییر ترکیباتی مانند سزامول، پایداری اکسیداتیو روغن را افزایش دهد.
اما این موضوع به معنای آن نیست که هر روغن ارده ای حتما یک سال سالم می ماند یا از هر روغن پرس سردی ماندگارتر است.
ماندگاری واقعی تحت تاثیر عوامل زیادی قرار دارد:
- کیفیت دانه اولیه
- میزان رطوبت
- فرآیند تولید
- کیفیت فیلتراسیون
- میزان تماس با اکسیژن
- نوع بسته بندی
- نور
- دمای نگهداری
- مدت زمان باز بودن بطری
بهترین کار این است که تاریخ تولید و شرایط نگهداری درج شده توسط تولیدکننده را رعایت کنید.
روغن کنجد پرس سرد برای قلب بهتر است یا روغن ارده؟
در این مورد هم نباید وعده درمانی داد.
روغن کنجد حاوی چربی های غیراشباع و ترکیباتی مانند لیگنان های کنجد است و می تواند به عنوان بخشی از یک الگوی غذایی متعادل استفاده شود. اما سلامت قلب فقط به انتخاب یک روغن وابسته نیست.
مقدار کل انرژی دریافتی، مصرف سبزیجات، فعالیت بدنی، سیگار، فشار خون، دیابت، وزن و ده ها عامل دیگر اهمیت دارند.
بنابراین بهتر است به جای جمله هایی مانند «روغن کنجد کلسترول را درمان می کند» بگوییم انتخاب روغن های گیاهی مناسب به جای منابع غنی از چربی های اشباع، در چارچوب یک رژیم غذایی متعادل می تواند انتخاب منطقی تری باشد.
اگر این موضوع برایتان مهم است، مقاله آیا روغن کنجد برای قلب ضرر دارد؟ می تواند اطلاعات تکمیلی در اختیار شما قرار دهد.
طبع روغن کنجد و روغن ارده چیست؟
در منابع و دیدگاه های طب سنتی درباره طبع کنجد و فرآورده های آن صحبت شده است، اما این طبقه بندی ها را نباید با یافته های تغذیه مدرن یا تشخیص پزشکی یکسان دانست.
همچنین درباره مزاج دقیق روغن کنجد خام، کنجد بوداده و روغن ارده، در منابع مختلف بیان های کاملا یکسانی دیده نمی شود. به همین دلیل نسبت دادن نسخه هایی مانند «این روغن برای همه افراد سردمزاج مناسب است» یا «روغن دیگر مخصوص افراد گرم مزاج است» رویکرد دقیقی نیست.
اگر به طب سنتی علاقه دارید، بهتر است این موضوع را به عنوان یک دیدگاه سنتی در نظر بگیرید و برای مشکلات پزشکی یا رژیم درمانی از پزشک یا متخصص تغذیه کمک بگیرید.
آیا روغن ارده برای یبوست، آسم یا درد مفاصل درمان محسوب می شود؟
خیر. بهتر است بین مصرف غذایی و درمان بیماری مرز مشخصی داشته باشیم.
یک روغن خوراکی می تواند بخشی از رژیم غذایی باشد، اما عباراتی مانند «بهترین درمان یبوست»، «درمان آسم» یا «درمان درد مفاصل» ادعاهای پزشکی بزرگی هستند و نباید بدون شواهد بالینی کافی مطرح شوند.
اگر بیماری زمینه ای، حساسیت غذایی یا مشکل گوارشی دارید، روغن کنجد جای دارو یا توصیه پزشک را نمی گیرد.
این نوع شفافیت شاید در ظاهر تبلیغاتی نباشد، اما برای اعتماد کاربر و اعتبار محتوای یک سایت تخصصی بسیار ارزشمندتر است.
روغن کنجد پرس سرد برای پوست و مو مناسب است؟
روغن کنجد علاوه بر مصرف خوراکی، در محصولات آرایشی و مراقبتی نیز استفاده می شود. ماهیت روغنی آن می تواند به کاهش خشکی و ایجاد لایه محافظ روی سطح پوست یا ساقه مو کمک کند.
اما این موضوع را نباید به درمان قطعی ریزش مو، اگزما یا سایر بیماری های پوستی تبدیل کرد.
اگر پوست حساسی دارید، بهتر است قبل از استفاده گسترده، مقدار کمی را روی بخش کوچکی از پوست امتحان کنید. افراد دارای حساسیت به کنجد نیز باید در مصرف خوراکی و موضعی آن احتیاط بیشتری داشته باشند.
تفاوت روغن ارده و خود ارده چیست؟
این دو محصول کاملا یکی نیستند.
ارده از آسیاب شدن دانه کنجد تولید می شود؛ بنابراین بخش جامد و روغنی دانه هر دو در محصول باقی می مانند. به همین دلیل ارده حاوی اجزایی است که در روغن خالص وجود ندارند.
اما روغن، بخش چربی جدا شده از دانه یا فرآیند مربوط به آن است.
به زبان ساده:
- کنجد = دانه کامل
- ارده = دانه آسیاب شده
- روغن کنجد = بخش روغنی استخراج شده از دانه
- روغن ارده = روغنی که روش تولید آن با کنجد فرآوری شده یا فرآیند ارده ارتباط دارد
اگر می خواهید دقیقا ببینید کنجد چگونه به ارده تبدیل می شود، مقاله طرز تهیه ارده خانگی با کنجد ایرانی می تواند مکمل خوبی برای این مطلب باشد.
روغن جدا شده روی ارده همان روغن ارده است؟
وقتی یک شیشه ارده خالص مدتی بدون حرکت باقی می ماند، ممکن است مقداری روغن روی سطح آن جمع شود. این اتفاق در محصولات خالص می تواند کاملا طبیعی باشد و الزاما نشانه خراب شدن ارده نیست.
در واقع روغن طبیعی موجود در بافت کنجد به مرور از قسمت جامد جدا می شود.
در مقاله آیا ارده خراب می شود؟ نیز درباره این دوفاز شدن طبیعی و روش نگهداری ارده توضیح داده شده است.
با این حال، وجود روغن روی سطح ارده به این معنا نیست که تمام محصولاتی که با عنوان تجاری «روغن ارده» فروخته می شوند دقیقا با برداشتن همین لایه تولید شده اند. روش تولید را باید از خود تولیدکننده پرسید.
کدام روغن برای سالاد بهتر است؟
اگر عطر ملایم تر می خواهید، روغن کنجد پرس سرد می تواند انتخاب جذابی باشد.
این روغن در سالادهایی که سبزیجات، آبلیمو، سرکه یا سایر مواد باید طعم اصلی خود را حفظ کنند، معمولا راحت تر استفاده می شود.
در مقابل، روغن حاصل از کنجد بوداده می تواند مانند یک طعم دهنده عمل کند. مقدار کمی از آن در بعضی سس ها و غذاها عطر قابل توجهی ایجاد می کند.
پس اینجا برنده مطلق نداریم؛ ذائقه شما تصمیم می گیرد.
روغن کنجد پرس سرد برای پخت و پز مناسب است؟
اینجا باید به یک نکته مهم توجه کنیم: «پرس سرد» فقط روش استخراج را توضیح می دهد و به تنهایی تعیین نمی کند که روغن برای چه میزان حرارت مناسب است.
نوع روغن، میزان تصفیه، کیفیت محصول، نقطه دود واقعی و توصیه تولیدکننده نیز اهمیت دارند.
در صفحه روغن کنجد طبیعی سانیکام، محصول موجود به عنوان روغن پرس سرد معرفی شده و اطلاعات مربوط به کاربرد و نقطه دود آن نیز درج شده است. هنگام خرید بهتر است همین مشخصات محصول را بررسی کنید، نه اینکه برای تمام روغن های پرس سرد یک قانون واحد در نظر بگیرید.
آیا می توان با روغن کنجد سرخ کرد؟
پاسخ بستگی به نوع روغن دارد.
روغن کنجد تصفیه شده و روغن کنجد بکر یا پرس سرد الزاماً نقطه دود یکسانی ندارند. همچنین مدت زمان سرخ کردن و کنترل دما اهمیت زیادی دارد.
بنابراین جمله «تمام روغن های کنجد نقطه دود ۱۷۵ درجه دارند» دقیق نیست.
اگر برای سرخ کردن روغن می خرید، سه مورد را بررسی کنید:
- نوع فرآوری روغن
- نقطه دود اعلام شده برای همان محصول
- توصیه تولیدکننده درباره کاربرد
برای سرخ کردن طولانی و عمیق نیز بهتر است از محصولی استفاده شود که مشخصا برای این نوع مصرف تولید و معرفی شده است.
آیا روغن سوخته سرطان زا می شود؟
وقتی روغن برای مدت طولانی در دماهای بالا قرار بگیرد، اکسیداسیون و تجزیه ترکیبات آن افزایش پیدا می کند و ترکیبات نامطلوبی می توانند تشکیل شوند.
اما بهتر است این موضوع را به جمله ترسناک «اگر روغن کمی داغ شد سرطان زا می شود» تبدیل نکنیم.
اصل کاربردی ساده است: روغن را بی دلیل تا جایی گرم نکنید که دود کند، برای مدت طولانی در دمای بسیار بالا نگه ندارید و روغنی را که بارها برای سرخ کردن عمیق استفاده شده است دوباره مصرف نکنید.
روغن کنجد یا روغن ارده؛ برای مصرف روزانه کدام بهتر است؟
اگر هدف مصرف روزانه است، قبل از انتخاب چهار سوال از خودتان بپرسید.
۱. عطر قوی کنجد را دوست دارم؟
اگر نه، روغن با طعم ملایم تر احتمالا انتخاب مناسب تری است.
۲. روغن را بیشتر برای چه کاری می خواهم؟
سالاد، پخت معمولی، تفت دادن یا طعم دهی هر کدام شرایط متفاوتی دارند.
۳. روش تولید برایم چقدر مهم است؟
اگر دنبال روغنی هستید که مستقیما با فرآیند مکانیکی و بدون اعمال حرارت استخراج شده باشد، پرس سرد با این هدف همخوانی بیشتری دارد.
۴. تولیدکننده درباره محصول چقدر شفاف است؟
روش استخراج، نوع دانه، شرایط نگهداری و کاربرد باید مشخص باشند.
اگر پاسخ این سوال ها را بدانید، انتخاب بسیار ساده تر می شود.
راهنمای خرید روغن کنجد اصل و باکیفیت
موقع خرید روغن های طبیعی فقط ظاهر بطری را نبینید. کیفیت واقعی از ماده اولیه شروع می شود.
بهتر است این موارد را بررسی کنید:
- منبع و کیفیت دانه: کنجد تازه و سالم پایه تولید روغن خوب است.
- روش روغن گیری: پرس سرد، روغن گیری از دانه برشته یا سایر روش ها باید مشخص باشد.
- شفافیت اطلاعات: تولیدکننده باید درباره محصول توضیحات روشن ارائه کند.
- تاریخ تولید: هرچه روغن تازه تر باشد، شرایط مطلوب تری برای مصرف دارد.
- بسته بندی: ظرف باید برای نگهداری روغن مناسب باشد.
- شرایط نگهداری: محصول نباید مدت طولانی زیر نور مستقیم یا کنار منبع گرما قرار گرفته باشد.
- اصالت محصول: برچسب و اطلاعات قابل پیگیری اهمیت زیادی دارند.
- نوع مصرف: روغنی که برای سالاد انتخاب می کنید الزاما بهترین گزینه برای سرخ کردن طولانی نیست.
قیمت بسیار پایین نیز باید با احتیاط بررسی شود؛ چون بخش زیادی از هزینه تولید روغن طبیعی به مقدار و کیفیت دانه مورد نیاز برای استخراج آن مربوط است.
آیا عطر زیاد نشانه روغن کنجد اصل است؟
نه لزوما.
این یکی از اشتباهات بسیار رایج هنگام خرید است.
کنجد بوداده طبیعتا عطر بیشتری ایجاد می کند. بنابراین روغنی که بوی قوی تری دارد می تواند فقط از دانه برشته تر تولید شده باشد.
از طرف دیگر روغن کنجد پرس سرد خوب ممکن است عطر بسیار ملایم تری داشته باشد.
پس این قاعده را فراموش کنید:
«روغن هرچه بیشتر بوی کنجد بدهد، اصل تر است.»
برای تشخیص اصالت واقعی، مشخصات تولید، اعتبار تولیدکننده و در سطح حرفه ای آنالیز آزمایشگاهی بسیار مطمئن تر از تست بو و رنگ هستند.
آیا رنگ تیره نشانه طبیعی بودن روغن ارده است؟
باز هم نه.
رنگ تحت تاثیر شدت بودادن، رقم دانه، فرآوری و فیلتراسیون قرار دارد.
اگر کنجد بیش از حد حرارت ببیند حتی می تواند طعم تلخ یا سوختگی پیدا کند. بنابراین تیره ترین روغن الزاما بهترین روغن نیست.
در روغن های طبیعی، تعادل عطر، طعم و کیفیت ماده اولیه اهمیت بیشتری از شدت رنگ دارد.
روغن کنجد را چطور نگهداری کنیم؟
سه دشمن اصلی روغن، نور، گرما و اکسیژن هستند.
برای حفظ کیفیت بهتر:
- بطری را دور از نور مستقیم آفتاب بگذارید.
- آن را کنار اجاق گاز نگهداری نکنید.
- بعد از هر بار مصرف در بطری را کامل ببندید.
- روغن را در محل خشک و خنک نگهداری کنید.
- حجم متناسب با مصرف خانواده بخرید.
- به تاریخ تولید و توصیه نگهداری تولیدکننده توجه کنید.
خرید بطری بسیار بزرگ فقط به خاطر قیمت کمتر همیشه تصمیم اقتصادی نیست. اگر روغن ماه ها باز بماند، تماس مداوم با هوا می تواند کیفیت آن را کاهش دهد.
چه کسانی باید در مصرف روغن کنجد احتیاط کنند؟
کنجد یکی از مواد غذایی آلرژی زا است. افرادی که به کنجد حساسیت دارند باید در مصرف خود دانه، ارده و روغن کنجد احتیاط کنند.
همچنین اگر رژیم پزشکی خاصی دارید یا پزشک مقدار چربی مصرفی شما را محدود کرده است، نوع و مقدار روغن را با همان توصیه تنظیم کنید.
فراموش نکنیم حتی روغن های گیاهی باکیفیت نیز انرژی بالایی دارند. طبیعی بودن یک روغن به معنای مصرف نامحدود آن نیست.
روغن کنجد پرس سرد بهتر است یا روغن ارده کنجد؟
حالا می توانیم پاسخ دقیق تری به سوال اصلی بدهیم.
اگر این ویژگی ها را می خواهید:
- عطر ملایم تر
- فرآیند استخراج مکانیکی
- طعم نزدیک تر به دانه کنجد بدون بودادن شدید
- استفاده راحت تر در غذاهایی که نمی خواهید طعم روغن غالب باشد
روغن کنجد پرس سرد می تواند انتخاب مناسبی باشد.
اما اگر:
- عطر کنجد را خیلی دوست دارید
- طعم آجیلی و برشته برایتان جذاب است
- می خواهید روغن نقش بیشتری در طعم غذا داشته باشد
ممکن است روغن ارده کنجد بیشتر با ذائقه شما هماهنگ باشد.
در نهایت، روش تولید واقعی هر برند باید بررسی شود.
اشتباهات رایج هنگام انتخاب روغن کنجد و روغن ارده
بخشی از انتخاب های اشتباه به باورهای رایج بازار برمی گردد.
از این موارد دوری کنید:
- انتخاب روغن فقط بر اساس تیرگی رنگ
- تشخیص اصالت فقط با بو
- تصور اینکه هر محصول پرس سرد حتما از هر روغن دیگری بهتر است
- نسبت دادن خواص دانه کامل کنجد به روغن آن
- خرید روغن بدون توجه به کاربرد
- استفاده از یک روغن برای تمام روش های آشپزی
- تصور اینکه طبیعی بودن یعنی مصرف نامحدود
- اعتماد به ادعاهای درمانی بزرگ بدون شواهد معتبر
یک محصول خوب نیازی ندارد با وعده درمان ده ها بیماری فروخته شود. ماده اولیه خوب، تولید کنترل شده و شفافیت اطلاعات ارزشمندتر از چنین تبلیغاتی هستند.
سوالات متداول درباره تفاوت روغن کنجد و روغن ارده
- آیا روغن ارده همان روغن کنجد است؟
هر دو از کنجد به دست می آیند، اما نام «روغن ارده» معمولا به محصولی اشاره دارد که روش آماده سازی دانه یا استخراج آن با روغن کنجد پرس سرد یکسان نیست. روش دقیق تولید را باید از تولیدکننده بررسی کرد.
- آیا روغن ارده خوش طعم تر است؟
این موضوع کاملا به ذائقه بستگی دارد. اگر عطر کنجد برشته را دوست دارید احتمالا روغن ارده برایتان جذاب تر است. اگر طعم ملایم را ترجیح می دهید، پرس سرد می تواند انتخاب بهتری باشد.
- آیا روغن کنجد پرس سرد حتما سالم تر است؟
نمی توان چنین حکم مطلقی داد. کیفیت دانه، روش تولید، تازگی و شیوه مصرف همه اهمیت دارند.
- آیا روغن ارده کلسیم زیادی دارد؟
خود کنجد و ارده می توانند حاوی مواد معدنی باشند، اما روغن عمدتا بخش چربی دانه است. بنابراین نباید میزان کلسیم ارده را به روغن ارده نسبت داد.
- آیا روغن ارده برای سرخ کردن مناسب است؟
باید مشخصات همان محصول را بررسی کنید. عنوان «روغن ارده» به تنهایی برای تعیین مناسب بودن آن برای سرخ کردن کافی نیست.
- آیا روغن کنجد برای سالاد مناسب است؟
بله، روغن کنجد با عطر ملایم می تواند برای سالاد و انواع سس مورد استفاده قرار گیرد.
- آیا روغن پرس سرد باید تصفیه شود؟
روغن پرس سرد می تواند برای جدا شدن ذرات معلق ته نشین، فیلتر یا سانتریفیوژ شود. بر اساس تعریف Codex، فرآیندهای مکانیکی و روش های ساده پاک سازی با مفهوم پرس سرد سازگار هستند، اما «تصفیه صنعتی» اصطلاح جداگانه ای است که باید مشخص شود دقیقا چه فرآیندی روی محصول انجام شده است.
جمع بندی؛ کدام روغن را بخریم؟
تفاوت روغن کنجد پرس سرد و روغن ارده کنجد بیشتر از آنکه در اسم آنها باشد، در فرآیندی است که دانه کنجد قبل و هنگام روغن گیری طی می کند.
در پرس سرد، هدف استخراج مکانیکی روغن بدون اعمال حرارت خارجی است. روغن حاصل معمولا طعم و عطر ملایم تری دارد.
در روغن مرتبط با کنجد بوداده یا فرآیند ارده، آماده سازی دانه می تواند بیشتر باشد و همین موضوع عطر، رنگ و بعضی از ترکیبات جزئی روغن را تغییر می دهد.
هیچ کدام به صورت مطلق برنده نیستند.
برای یک خرید خوب، به جای اینکه فقط بپرسید «روغن ارده بهتر است یا پرس سرد؟» این موارد را کنار هم ببینید:
کیفیت کنجد + روش تولید + تازگی روغن + نوع مصرف + شفافیت تولیدکننده
اگر می خواهید قبل از خرید مشخصات محصولات را مقایسه کنید، می توانید صفحه روغن کنجد پرس سرد و روغن ارده کنجد سانیکام را بررسی کنید. هر دو محصول به صورت مستقل در فروشگاه سانیکام معرفی شده اند.
اگر هنوز نمی دانید کدام گزینه برای نوع مصرف شما مناسب تر است یا برای سفارش در حجم بالاتر نیاز به راهنمایی دارید، از طریق صفحه تماس با سانیکام می توانید مستقیما با مجموعه ارتباط بگیرید. اطلاعات تماس، شماره پشتیبانی و آدرس تولیدی نیز در همین صفحه درج شده است.
در خرید روغن طبیعی، مهم ترین اصل این نیست که پرادعاترین محصول را انتخاب کنید؛ محصولی را انتخاب کنید که درباره ماده اولیه و روش تولیدش شفاف تر صحبت می کند
دیدگاهتان را بنویسید